Verkoop auto in de vennootschap

Wat gebeurt er fiscaal wanneer je een auto verkoopt vanuit je vennootschap? Zowel btw als vennootschapsbelasting spelen een rol. In dit artikel krijg je een duidelijk overzicht van de aandachtspunten en mogelijke valkuilen.

Inleiding

Veel bedrijfsleiders vervangen op regelmatige basis hun auto. De verkoop van de oude wagen lijkt eenvoudig, maar fiscaal zit er meer nuance in dan vaak gedacht. Vooral de btw-behandeling en de belasting op de meerwaarde verdienen aandacht.

Btw – hoe bepaal je wat van toepassing is?

Niet elke verkoop volgt dezelfde btw-regels. Werk daarom stap voor stap.

Stap 1 – Val je onder de btw-regeling?

• Vrijgestelde btw-plichtigen (bv. artsen, kinesisten): bij aankoop kon je geen btw aftrekken, dus bij verkoop reken je geen btw aan. Voor deze situaties is het btw-luik van dit artikel niet van toepassing.
• Btw-plichtige vennootschappen (bv. consultants, freelancers, managementvennootschappen): De verkoop van een auto is in principe onderworpen aan btw. De hoofdregel is dus eenvoudig: je rekent btw aan op de verkoopprijs.

Stap 2 – Wat gebeurde er bij de oorspronkelijke aankoop?

De oorspronkelijke aankoop bepaalt echter of je effectief btw moet aanrekenen:

• Heb je btw kunnen aftrekken bij aankoop? Dan moet je btw aanrekenen bij verkoop, maar kan je gebruik maken van de btw-tolerantie (zie verder).
• Heb je geen btw kunnen aftrekken (bijvoorbeeld aankoop bij particulier of onder margeregeling)? Dan verkoop je met btw en kan je geen gebruik maken van de btw-tolerantie.

De aankoopfactuur is dus altijd je vertrekpunt.

Stap 3 – Hoe werkt de btw-tolerantie?

Voor personenwagens aanvaardt de fiscus een administratieve tolerantie: je rekent btw aan op de helft van de verkoopprijs exclusief btw.

Naast de voorwaarde dat je btw hebt moeten kunnen aftrekken op de aankoop (zie boven), mag het privégebruik van de wagen niet meer dan 50% zijn geweest.

Concreet:

• 50% btw-aftrek bij aankoop → btw op 50% van de verkoopprijs
• 35% btw-aftrek bij aankoop → btw op 50% van de verkoopprijs + herziening van een gedeelte van de btw op de aankoop (indien wagen minder dan 5 jaar aanwezig was in de onderneming)

Deze tolerantie vermijdt discussies over het werkelijke beroepsgebruik op het moment van verkoop.

Twijfel je? Ga altijd terug naar de oorspronkelijke aankoopfactuur en de toegepaste btw-aftrek.

Btw – praktische aandachtspunten

In de praktijk wordt vaak vertrokken van een verkoopprijs inclusief btw.

Voorbeeld:

• verkoopprijs = EUR 20.000,00 (incl. btw)
• 50% btw-aftrek bij aankoop

Hoe bereken je de btw correct?

Let op: de koper kan minder btw aftrekken dan verwacht. Duidelijke communicatie hierover is belangrijk om discussies te vermijden.

Welke vermeldingen op de factuur?

Bij verkoop met btw moet je factuur minstens bevatten:

• De maatstaf van heffing (bv. 50% van de verkoopprijs), het btw-tarief (meestal 21%), het bedrag van de btw, het bedrag vrijgesteld van btw (bv. 50% van de verkoopprijs), de totale verkoopprijs exclusief en inclusief btw.

Aanvullend zijn volgende vermeldingen sterk aanbevolen (en in de praktijk essentieel):

• Melding van de btw-tolerantie: “Bijzondere maatstaf, toepassing circulaire nr. 36/2015 van 23.11.2015”
• Staat van het voertuig: “Voertuig verkocht in de staat waarin hij zich bevindt en door de koper gekend.”
• Gedetailleerde voertuiggegevens:
  
  • Merk, model en chassisnummer
  • Bouwjaar en datum van eerste inschrijving
  • Kilometerstand
  • Cilinderinhoud en motorvermogen
  • CO₂-uitstoot en brandstoftype

Meerwaarde: hoe wordt die belast?

Bij verkoop van de auto ontstaat er meestal een meerwaarde of minderwaarde. De meerwaarde is het verschil tussen de verkoopprijs en de boekwaarde (aanschafwaarde min afschrijvingen) van de wagen.

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is deze meerwaarde niet noodzakelijk volledig belastbaar in de vennootschap. De belasting gebeurt in verhouding tot de fiscale aftrekbaarheid van de afschrijvingen in het verleden.

Concreet:

• Was de wagen bijvoorbeeld voor 75% fiscaal aftrekbaar? Dan is ook slechts 75% van de meerwaarde belastbaar.
• Het niet-aftrekbare deel van de afschrijvingen leidt dus tot een vrijgesteld deel van de meerwaarde.

Dit sluit aan bij de logica dat kosten die nooit fiscaal in aftrek werden gebracht, ook niet leiden tot een belastbare recuperatie bij verkoop.

Voorbeeld

Je verkoopt een auto voor EUR 20.000,00.

De boekwaarde bedraagt EUR 12.000,00.

De meerwaarde is dus EUR 8.000,00.

De wagen was tijdens de gebruiksperiode fiscaal aftrekbaar aan 75%.

Concreet wordt dus slechts EUR 6.000,00 opgenomen in de belastbare winst van de vennootschap.

Dit zorgt ervoor dat de fiscale behandeling van de verkoop aansluit bij de beperkte aftrekbaarheid van de kosten in het verleden.

Verkoop aan zaakvoerder of aandeelhouder

Een verkoop van de auto aan jezelf als zaakvoerder of aandeelhouder is toegelaten, maar vraagt extra aandacht.

De verkoop moet gebeuren aan een correcte marktwaarde. Een te lage prijs kan worden beschouwd als een verkapt dividend of als een voordeel alle aard (VAA) in hoofde van de bedrijfsleider. Dit kan leiden tot bijkomende belasting in zowel de vennootschap als privé.

Het is daarom belangrijk om de verkoopprijs objectief te kunnen verantwoorden. In de praktijk wordt dit best onderbouwd met:

• een offerte of waardebepaling van een garage
• een online waardebepaling (bijvoorbeeld via gespecialiseerde platforms).

Hoe beter je documentatie, hoe kleiner het risico op discussie bij controle.

Dit artikel is louter informatief en vormt geen fiscaal of juridisch advies. De exacte impact hangt af van je persoonlijke situatie. Raadpleeg steeds een adviseur.

Auteur: Justine D’Hollander, partner bij Polar Advisory